دلیل فشار دادن دندان ها روی هم
علت و عوارض این عادت را بشناسید!
فشار دادن دندان‌ها روی یکدیگر عادتی است که ممکن است بدون اینکه فرد متوجه باشد، در طول روز یا هنگام خواب اتفاق بیفتد. این حالت گاهی فقط به‌صورت کوتاه‌مدت ایجاد می‌شود، اما اگر به شکل مکرر ادامه پیدا کند، می‌تواند به دندان‌ها، عضلات فک و مفصل فک فشار وارد کند. این رفتار در دندانپزشکی معمولاً در گروه «دندان‌قروچه و فشردن دندان‌ها» یا براکسیسم قرار می‌گیرد.
فشار دادن دندان‌ها روی هم دقیقاً یعنی چه؟
در حالت طبیعی، دندان‌های فک بالا و پایین در بیشتر زمان‌ها نباید با فشار روی یکدیگر قرار داشته باشند. هنگام جویدن و بلع، تماس دندان‌ها طبیعی است؛ اما اگر فرد در زمان استراحت، تمرکز، عصبانیت یا خواب فک خود را منقبض کند و دندان‌ها را به یکدیگر بفشارد، فشار اضافی روی دندان‌ها و عضلات فک ایجاد می‌شود.
برخی افراد فقط دندان‌ها را روی هم فشار می‌دهند و برخی دیگر علاوه بر فشار دادن، دندان‌ها را به سمت جلو و عقب حرکت می‌دهند و باعث ایجاد صدای ساییده شدن دندان‌ها می‌شوند.
مهم‌ترین دلایل فشار دادن دندان‌ها
استرس و فشارهای روزمره
یکی از عوامل شایع فشردن دندان‌ها، استرس، نگرانی، عصبانیت و تنش‌های روزانه است. بعضی افراد هنگام تمرکز یا قرار گرفتن در شرایط پراسترس، ناخودآگاه عضلات فک خود را منقبض می‌کنند.
عادت ناخودآگاه
ممکن است فرد به مرور زمان به فشردن دندان‌ها عادت کند و حتی زمانی که مضطرب نیست نیز این کار را انجام دهد. به همین دلیل، گاهی شخص تا زمانی که علائم ایجاد نشوند متوجه این عادت نمی‌شود.
فشار دادن دندان‌ها هنگام خواب
برخی افراد در خواب دندان‌های خود را به هم می‌فشارند یا می‌سایند و خودشان از این موضوع آگاه نیستند. در این حالت ممکن است فرد صبح با خستگی عضلات فک یا درد فک و سر از خواب بیدار شود.
برخی مشکلات خواب
دندان‌قروچه هنگام خواب می‌تواند با برخی اختلالات خواب همراه باشد. اگر فرد در کنار فشردن دندان‌ها، خروپف شدید یا وقفه‌های تنفسی هنگام خواب دارد، بررسی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
برخی داروها و مواد محرک
بعضی داروها و همچنین مصرف برخی مواد محرک می‌توانند در بعضی افراد با افزایش احتمال دندان‌قروچه یا فشردن دندان‌ها ارتباط داشته باشند. در صورت شروع این حالت پس از مصرف یک داروی جدید، بهتر است موضوع با پزشک یا دندانپزشک مطرح شود.
عوامل مرتبط با فک و دندان
وضعیت دندان‌ها، مشکلات فکی و بعضی عادات دهانی نیز ممکن است در بروز یا تشدید این رفتار نقش داشته باشند. تشخیص علت اصلی نیازمند بررسی وضعیت دهان و فک است.
از کجا بفهمیم دندان‌هایمان را به هم فشار می‌دهیم؟
همیشه متوجه فشردن دندان‌ها نمی‌شویم، به‌خصوص زمانی که این اتفاق در خواب رخ می‌دهد. با این حال، بعضی نشانه‌ها می‌توانند توجه ما را به این موضوع جلب کنند.
- درد یا خستگی عضلات فک، به‌خصوص هنگام بیدار شدن از خواب
- سردردهای مبهم، به‌ویژه در اطراف شقیقه‌ها
- حساس شدن دندان‌ها به سردی، گرمی یا فشار
- سایش و کوتاه شدن تدریجی سطح دندان‌ها
- ترک خوردن یا لب‌پر شدن دندان‌ها
- درد یا حساسیت در ناحیه فک و صورت
- صدا دادن یا احساس فشار در مفصل فک هنگام باز و بسته کردن دهان
- متوجه شدن صدای ساییده شدن دندان‌ها توسط فردی که در کنار شما می‌خوابد
فشار دادن دندان‌ها چه آسیبی ایجاد می‌کند؟
سایش دندان‌ها
فشار و ساییدن مداوم می‌تواند باعث فرسایش سطح دندان‌ها شود و در موارد شدیدتر به حساسیت یا آسیب ساختاری دندان منجر شود.
درد فک
فعالیت بیش از حد عضلات فک می‌تواند موجب احساس خستگی، گرفتگی یا درد در ناحیه فک و صورت شود.
سردرد
انقباض مداوم عضلات فک در برخی افراد می‌تواند با ایجاد یا تشدید سردرد همراه باشد.
مشکلات مفصل فک
فشار مداوم روی فک ممکن است با درد، حساسیت یا بعضی علائم مربوط به مفصل فک همراه شود.
چگونه عادت فشار دادن دندان‌ها را کمتر کنیم؟
اگر فشردن دندان‌ها در طول روز اتفاق می‌افتد، اولین قدم این است که نسبت به این عادت آگاه‌تر شویم. بسیاری از افراد هنگام کار با رایانه، رانندگی، مطالعه یا تمرکز متوجه انقباض فک خود نمی‌شوند.
یک نکته مهم: در زمان استراحت، فک را در حالت آرام نگه دارید و از تماس و فشار غیرضروری دندان‌های بالا و پایین با یکدیگر خودداری کنید.
- در طول روز چند بار وضعیت فک خود را بررسی کنید.
- در زمان استراحت، عضلات فک را آگاهانه شل کنید.
- روش‌های آرام‌سازی و کاهش تنش را در برنامه روزانه قرار دهید.
- از جویدن طولانی‌مدت آدامس یا عادت‌هایی که فک را بیش از حد فعال می‌کنند، پرهیز کنید.
- اگر این مشکل بیشتر در شب اتفاق می‌افتد، کیفیت خواب و علائم همراه را جدی بگیرید.
- در صورت وجود درد، سایش قابل توجه یا حساسیت دندان‌ها، معاینه دندانپزشکی انجام دهید.
آیا محافظ دندان می‌تواند کمک‌کننده باشد؟
در بعضی افراد، دندانپزشک ممکن است استفاده از محافظ یا اسپلینت دندانی را برای کاهش آسیب ناشی از فشردن و ساییدن دندان‌ها پیشنهاد کند. این وسیله بیشتر برای محافظت از دندان‌ها و کاهش فشار طراحی می‌شود و انتخاب نوع و اندازه مناسب آن بهتر است بر اساس معاینه دندانپزشک انجام شود.
چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کنیم؟
اگر فشار دادن دندان‌ها به‌صورت مکرر اتفاق می‌افتد یا با علائم دیگری همراه است، بهتر است آن را نادیده نگیرید. مراجعه به دندانپزشک می‌تواند به شناسایی آثار ساییدگی و بررسی وضعیت دندان‌ها و فک کمک کند.
- درد مداوم یا شدید فک دارید.
- دندان‌هایتان دچار سایش، ترک یا شکستگی شده‌اند.
- حساسیت دندان‌ها افزایش پیدا کرده است.
- صبح‌ها با درد یا خستگی قابل توجه فک از خواب بیدار می‌شوید.
- حرکت دادن فک دشوار شده یا فک گاهی قفل می‌شود.
- صدای شدید ساییده شدن دندان‌ها هنگام خواب گزارش شده است.
جمع‌بندی
فشار دادن دندان‌ها روی هم می‌تواند یک عادت ناخودآگاه در طول روز یا هنگام خواب باشد. استرس و تنش، عادت‌های دهانی، برخی مشکلات خواب و عوامل دیگر می‌توانند در ایجاد یا تشدید آن نقش داشته باشند. اگر این رفتار به‌صورت مداوم ادامه پیدا کند، ممکن است باعث سایش دندان‌ها، حساسیت، درد فک و سردرد شود. توجه به علائم، کاهش تنش، آگاهی از وضعیت فک در طول روز و مراجعه منظم به دندانپزشک می‌تواند به حفظ سلامت دندان‌ها و فک کمک کند.
توجه: این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص دندانپزشک نیست. علت فشار دادن دندان‌ها در افراد مختلف می‌تواند متفاوت باشد.
دیدگاه کاربران
نظر یا تجربه خود را درباره این مطلب با دیگران به اشتراک بگذارید.