فصل دوّم : رفتار اتم ها با یکدیگر
رفتار اتمها با یکدیگر
آموزش جامع پیوندهای شیمیایی و تشکیل ترکیبات
۱. چرا اتمها با هم ترکیب میشوند؟
بیشتر اتمها در طبیعت به صورت آزاد (تک اتمی) یافت نمیشوند؛ زیرا تمایل دارند با تشکیل پیوند شیمیایی به پایداری برسند. اتمها معمولاً با از دست دادن، گرفتن یا اشتراک گذاشتن الکترون، لایه ظرفیت خود را هشتتایی (مشابه گازهای نجیب) میکنند.
۲. پیوند یونی و تشکیل نمکها
این پیوند بر اثر داد و ستد الکترون بین فلزها و نافلزها ایجاد میشود.
- یون مثبت (کاتیون): اتمهای فلزی با از دست دادن الکترون ایجاد میکنند.
- یون منفی (آنیون): اتمهای نافلزی با گرفتن الکترون ایجاد میکنند.
- نیروی جاذبه: جاذبه بین کاتیون و آنیون باعث ایجاد یک شبکه بلوری منظم به نام ترکیب یونی میشود.
مثال معروف: سدیم کلرید ($NaCl$) یا همان نمک خوراکی
۳. پیوند کووالانسی و تشکیل مولکولها
زمانی که دو یا چند نافلز در کنار هم قرار میگیرند، به جای داد و ستد، الکترونهای خود را با هم به اشتراک میگذارند تا هر دو پایدار شوند.
ویژگی ترکیبات مولکولی:
- رسانای برق نیستند.
- معمولاً نقطه ذوب و جوش پایینی دارند.
- واحد سازنده آنها “مولکول” است.
مثالهای مهم:
- آب ($H_2O$)
- متان ($CH_4$)
- آمونیاک ($NH_3$)
۴. مقایسه ویژگیها
| ویژگی | ترکیبات یونی | ترکیبات کووالانسی |
|---|---|---|
| واحد سازنده | یونها | مولکولها |
| رسانایی الکتریکی | فقط در حالت محلول یا مذاب | نارسانا |
| مثال | کاتکبود، نمک طعام | شکر، روغن، الکل |
نکته کلیدی: اتمها با هم ترکیب میشوند تا به آرایش ۸ الکترونی (اکتت) در لایه آخر برسند.