کامپایل و اجرای برنامه در زبان C

برای اجرای یک برنامه نوشته‌شده با زبان C، ابتدا باید کد منبع آن به زبان قابل فهم برای کامپیوتر تبدیل شود. این فرایند کامپایل نام دارد و پس از آن می‌توان برنامه را اجرا کرد و نتیجه را مشاهده کرد.

کامپایل چیست؟

کامپایل فرایندی است که طی آن، کد منبع برنامه که معمولاً در فایلی با پسوند .c نوشته شده است، توسط کامپایلر بررسی و به کد قابل اجرا یا کد میانی تبدیل می‌شود. کامپایلر خطاهای نحوی و برخی خطاهای دیگر را نیز شناسایی می‌کند.

تفاوت کامپایل و اجرا

کامپایل، کد منبع را به برنامه قابل اجرا تبدیل می‌کند؛ اما اجرا زمانی است که سیستم‌عامل برنامه را راه‌اندازی می‌کند و دستورات آن انجام می‌شوند. ممکن است برنامه بدون خطای کامپایل ساخته شود، ولی هنگام اجرا نتیجه مورد انتظار را تولید نکند.

#include <stdio.h>

int main(void)
{
    printf("Hello, World!\n");
    return 0;
}

Hello, World!

gcc hello.c -o hello

معمولاً هیچ پیامی نمایش داده نمی‌شود. اگر کامپایل موفق باشد، فایل اجرایی با نام hello ساخته می‌شود.

.\hello.exe

Hello, World!

./hello

Hello, World!

نکته مهم

اگر هنگام وارد کردن دستور کامپایل، پیام خطا دریافت کردید، ابتدا مطمئن شوید کامپایلر نصب است و فایل hello.c در مسیر فعلی قرار دارد. همچنین نام فایل را دقیق وارد کنید.

#include <stdio.h>

int main(void)
{
    printf("Hello, World!\n")
    return 0;
}

کامپایلر خطایی مرتبط با ساختار دستورها گزارش می‌کند. متن دقیق پیام به کامپایلر و نسخه آن بستگی دارد و ممکن است محل خطا را در همان خط یا خط بعدی نشان دهد.

#include <stdio.h>

int main(void)
{
    printf("Hello, World!\n");
    return 0;
}

Hello, World!

#include <stdio.h>

int main(void)
{
    int a = 10;
    int b = 20;
    int sum = a + b;

    printf("Sum = %d\n", sum);

    return 0;
}

Sum = 30

gcc sum.c -o sum

پیام خاصی نمایش داده نمی‌شود و فایل اجرایی با نام sum یا در ویندوز معمولاً sum.exe ایجاد می‌شود.

.\sum.exe

./sum

Sum = 30

• کد منبع زبان C معمولاً در فایلی با پسوند .c ذخیره می‌شود.
• کامپایلر کد را بررسی می‌کند و در صورت موفقیت، مراحل تولید فایل اجرایی را انجام می‌دهد.
• برای کامپایل با GCC می‌توان از دستور gcc file.c -o program استفاده کرد.
• در ویندوز معمولاً فایل اجرایی پسوند .exe دارد؛ در لینوکس و macOS این پسوند معمولاً وجود ندارد.
• موفقیت در کامپایل لزوماً به معنای درست بودن منطق برنامه نیست؛ رفتار برنامه باید هنگام اجرا نیز بررسی شود.

تمرین

برنامه‌ای بنویسید که دو متغیر با مقادیر 15 و 25 داشته باشد، مجموع آن‌ها را محاسبه کند و نتیجه را نمایش دهد. سپس برنامه را در فایلی با پسوند .c ذخیره کنید، آن را کامپایل کرده و اجرا کنید.