درمان آلرژی

آموزش اقدامات فوری هنگام بروز آلرژی

واکنش‌های آلرژیک می‌توانند از علائم خفیفی مانند خارش و کهیر تا واکنش شدید و خطرناکی به نام آنافیلاکسی متفاوت باشند. شناخت نشانه‌ها و دانستن اقدامات اولیه می‌تواند در شرایط اضطراری بسیار مهم باشد. کمک‌های اولیه جایگزین تشخیص و درمان پزشکی نیست، اما می‌تواند تا رسیدن مراقبت تخصصی به فرد کمک کند.

آلرژی چیست؟

آلرژی زمانی ایجاد می‌شود که سیستم ایمنی بدن نسبت به ماده‌ای که برای بیشتر افراد بی‌ضرر است، واکنش نشان دهد. این واکنش ممکن است پس از خوردن یک ماده غذایی، مصرف بعضی داروها، تماس با برخی مواد یا نیش حشرات ایجاد شود.

علائم واکنش آلرژیک

واکنش آلرژیک می‌تواند با علائم مختلفی همراه باشد و شدت آن در افراد متفاوت است.

• خارش یا قرمزی پوست
• کهیر و ایجاد برجستگی‌های خارش‌دار روی پوست
• تورم لب‌ها، صورت یا اطراف چشم‌ها
• احساس سوزش یا خارش در دهان و گلو
• تهوع، استفراغ یا درد شکم
• خس‌خس سینه یا احساس ناراحتی هنگام تنفس

آنافیلاکسی چیست؟

آنافیلاکسی یک واکنش آلرژیک شدید و بالقوه تهدیدکننده زندگی است که می‌تواند در مدت کوتاهی باعث مشکلات جدی در راه‌های هوایی، تنفس یا گردش خون شود.

تورم ناگهانی زبان یا گلو، دشواری تنفس، گرفتگی گلو، خس‌خس شدید، سرگیجه، ضعف شدید، گیجی، رنگ‌پریدگی یا از دست دادن هوشیاری از نشانه‌هایی هستند که باید بسیار جدی گرفته شوند.

اگر واکنش آلرژیک شدید رخ داد چه کنیم؟

در آلرژی خفیف چه کارهایی می‌توان انجام داد؟

اگر علائم محدود به نشانه‌هایی مانند خارش، کهیر یا علائم خفیف پوستی است و هیچ نشانه‌ای از درگیری تنفس، گلو یا گردش خون وجود ندارد، فرد باید از ماده مشکوک به ایجاد واکنش دور شود و وضعیت خود را زیر نظر داشته باشد.

در صورت تجویز قبلی دارو برای آلرژی، دارو باید طبق دستور پزشک یا دستور مصرف همان دارو استفاده شود. اگر علائم شدیدتر شدند یا نشانه‌های آنافیلاکسی ظاهر شد، شرایط دیگر یک واکنش ساده محسوب نمی‌شود و نیاز به اقدام اورژانسی دارد.

چه چیزهایی ممکن است باعث آلرژی شوند؟

محرک‌های آلرژی در افراد مختلف متفاوت هستند. برخی از عوامل شناخته‌شده عبارت‌اند از:

• برخی مواد غذایی مانند مغزها، ماهی، صدف و بعضی خوراکی‌های دیگر
• برخی داروها
• نیش یا گزش بعضی حشرات
• لاتکس و برخی مواد مورد استفاده در محیط‌های مختلف
• مواد حساسیت‌زای محیطی در افراد مستعد

اشتباهات رایج هنگام واکنش آلرژیک

• صبر کردن برای اینکه واکنش شدید به‌خودی‌خود برطرف شود.
• نادیده گرفتن تورم زبان یا گلو و مشکلات تنفسی.
• تکیه کردن به آنتی‌هیستامین به‌عنوان درمان اصلی آنافیلاکسی.
• اجازه دادن به فرد دچار واکنش شدید برای ایستادن و راه رفتن بدون ضرورت.
• تنها گذاشتن فرد تا رسیدن کمک پزشکی.

یک ترفند مهم برای آمادگی در برابر آلرژی

اگر فردی سابقه واکنش آلرژیک شدید دارد، بهتر است همیشه بداند به چه ماده‌ای حساسیت دارد و در صورت تجویز پزشک، داروی اورژانسی خود را در دسترس نگه دارد.

همچنین بهتر است اعضای خانواده یا افراد نزدیک او بدانند در صورت بروز واکنش شدید چه علائمی را تشخیص دهند و چگونه برای دریافت کمک اورژانسی اقدام کنند.

چه زمانی آلرژی یک وضعیت اورژانسی است؟

تورم ناگهانی زبان یا گلو، احساس بسته شدن گلو، مشکل در بلع یا صحبت کردن، تنگی نفس، خس‌خس شدید، سرگیجه شدید، غش، گیجی یا کاهش سطح هوشیاری می‌توانند نشانه واکنش آلرژیک شدید باشند.

در چنین شرایطی نباید منتظر تشدید علائم ماند. تماس فوری با اورژانس و استفاده از خودکار آدرنالین در صورت تجویز و در دسترس بودن، از اقدامات مهم اولیه هستند.

نکات ایمنی

• برای واکنش‌های شدید، درمان خانگی جایگزین مراقبت اورژانسی نیست.
• داروهای تجویزی فرد دیگر را به‌صورت خودسرانه مصرف نکنید.
• اگر فرد قبلاً برنامه درمانی مشخصی از پزشک دریافت کرده است، همان برنامه را دنبال کنید.
• پس از یک واکنش شدید آلرژیک، حتی در صورت بهتر شدن علائم، ارزیابی پزشکی اهمیت دارد؛ زیرا علائم ممکن است دوباره ظاهر شوند.
• اگر درباره شدت واکنش مطمئن نیستید و علائم تنفسی یا گردش خون وجود دارد، موضوع را جدی بگیرید و برای کمک اورژانسی اقدام کنید.

جمع‌بندی

آلرژی می‌تواند از یک واکنش پوستی خفیف تا آنافیلاکسی شدید متغیر باشد. شناخت علائم خطر، دور شدن از عامل حساسیت‌زا، استفاده صحیح از داروی اورژانسی تجویزشده و تماس سریع با اورژانس از مهم‌ترین نکات کمک‌های اولیه هستند. در واکنش شدید، نباید منتظر بهتر شدن علائم ماند و آنتی‌هیستامین نیز جایگزین درمان اورژانسی آنافیلاکسی نیست.